şişli escort
Bugun...


Yusuf Gürsucu

facebook-paylas
Çay varsa umut da var!
Tarih: 25-06-2022 09:43:00 Güncelleme: 03-07-2022 19:32:00


Türkiye coğrafyasında yaşayan halkların tamamının en çok tükettiği ve hemen her yemek sofrasında yer açtığı çayın, yurttaşların yaşamında önemli bir yeri var. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Rize, Artvin, Trabzon ve Giresun illerini kapsayan yaklaşık 83 bin hektar alanda 1 milyon üretici aile tarafından yapılan yaş çay tarımında, yıllık 1 milyon 100 bin ile 1 milyon 300 bin ton arasında değişen miktarda yaş çay üretilirken, yılda ortalama 230- 250 bin ton kuru çay elde ediliyor.

Dünya Çay Komitesi’nin hazırladığı ‘Dünya Çay Raporu’na göre, yılda kişi başı en çok çay tüketen ülkeler sıralamasında 3.5 kilogram ile Türkiye’nin ilk sırada yer alıyor olması, yurttaşların yaşamında çayın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Çayın bu kadar çok tüketildiği Türkiye’de üretilen çay miktarı tüketimi karşılar seviyede. Çay üreticisi her yıl oynanan oyunlarla sürekli zarar eden pozisyonda tutulurken, yurttaşlar ise çaya yüksek bedeller ödemek zorunda bırakılıyor.

Geçtiğimiz günlerde AKP iktidarı tarafından hazırlatılan yeni Çay Kanunu meclise gelirken, kanunda üretici hakları hiçbir biçimde yer almadı. Kanunun tamamen sermaye çıkarları üzerine kurgulandığı açıkça görüldü. Kanunda çay tarımı şöyle yer alıyor; Kendi adına düzenlenen çay bahçesi ruhsatnamesine sahip, gerçek veya tüzel kişiliğe haiz yaş çay üreticileri tarafından yapılacağı veya yaptırılacağı yer alan teklifte yaş çay üreticileri, Bakanlığın ilgili kayıt sistemine kayıtlı olmak ve üretimde bulunduğu sürece kayıtlarını güncellemek zorunda olacağı Kanunda belirtilirken, bu şartları sağlayacak çiftçi sayısı ise neredeyse yok. Oysa 1 milyon aile çay tarımı yaparak geçinmeye çalışıyor.

Kanuna göre çay sektöründe faaliyet gösteren işletmeler A, B ve C grubu işletmeler olarak gruplandırılarak çay tekellerin kontrolüne veriliyor. Nasıl mı? Teklifte, A veya B lisanslı işletmeler, ihtiyaç duydukları yaş çayı sözleşmeli üretim ile temin edecekler, her pazarlama yılı için sözleşmeli olarak temin edilmesi gereken asgari yaş çay miktarı Bakanlık tarafından belirlenecek ve  çay yetiştirilecek alanları da Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tespit edilecek. Bu durum çay tarımı yapılan alanların daraltılacağını açıkça ortaya koyarken, Unilever (Lipton) gibi dünya çay tekellerinin çıkarlarına hizmet edilecek.

Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) uzun yıllardır işi gereği doğu Karadenizde sermayenin burnunu sokmadığı alan bırakmama yönünde hızlı adımlar attı ve atmaya devam ediyor. DOKA, bölgeyi Organik Tarım Bölgesi olarak geliştirme propagandaları yaparken, tüm sahil sanayi vb. yatırımlar ile kaplanmış, derelere HES’lerle el konmuş, yüzölçümünün yarısına maden lisansları dağıtılmış bölge adeta taırmdan uzaklaştırılıyor.

DOKA’nın bu çabalarına bazı desteklerde çay üzerinden gelmişti. HES vb. mücadelelerine önderlik etmiş insanlar, DOKA’nın yönelimi içinde organik tarım birlikleri oluşturma işine girişmişlerdi. Organik çay üretimi için sertifika peşine düşülüp kooperatifler kurmaya ve bu kooperatifleri birliklerde birleştirmeye girişen arkadaşlarımızı o dönem çok uyardık. Uyarılarımızda bölgede çay tarımının bazı alanlara sıkıştırılacağını ve büyük bölümünün çaylık olmaktan çıkarılmak istendiğini, büyük bir çorabın halkın başına örülmek istendiğini anlatmaya çalıştık. Bakanlığın nerede ve ne kadar çay üreteceğine karar verecek olması ve sözleşmeli üretim dayatması o günlerde atılan adımların sadece bir devamıdır.

Lipton’un sahibi Unilever, Afrika ve Asya’da çok büyük arazilerde kölelik koşullarında çalıştırdığı işçiler eliyle yürütülen çay üretim maliyeti, Türkiye ile kıyaslanamayacak kadar düşük ve üretimi arttırma potansiyellerinin çok yüksek olması nedeniyle Karadenizde çay üretilmesi onlar için gereksiz bir durum.

Bu nedenle Karadeniz çayını sadece karışımlarda bir çeşni olarak kullanmasına yetecek bir üretim genel hedefleri. Bu noktada DOKA’nın organik çay desteği arzulanan bir hedef olarak yeniden gündeme geleceği günler yakın. İngiliz tefecilerine, Körfez ülkeleri milyarderlerine borçlarını ödeyemeyen Türkiye, borcunu dünya tekellerini ülkede hakim kılıp yol vererek ödeme peşinde olduğunu düşünmek için fazlaca nedenimiz var.

Varlık Fonu’na devredilen ÇAYKUR’un Katarlılar’a satıldığı yönünde ciddi iddialar yapılmıştı. Katarlıya mı yoksa başkasına mı satıldı ya da satılacak bilmiyoruz! Ama son 6 yıldır sürekli zarar ettirilen ÇAYKUR’un yakın zamanda kime satıldığını öğrenebileceğimizi düşünüyorum.

Son olarak AKP hükümetinin eski Tarım Bakanı olan Ahmet Eşref Fakıbaba’nın sözlerini hatırlayalım. Fakıbaba, Türkiye’de çay bahçelerinin ortalama 2 ila 2.3 dönüm arasında değiştiğine dikkat çekerek, “Dünya artık 5 bin dönümden aşağı tarım yapmıyor. Çayın esas anavatanı Rize. Mutlaka sözleşmeli bir şekilde bu alanları büyüterek… 100 dönümden aşağı olmamak kaydıyla, emin olun buna destek verilip çayın özel sektör..“ vesaire sözleriyle ifade etmeye çalıştığı şey çay üreticisinin üretimden uzaklaştırılmasından başkaca birşey değil.

Son birşey daha ekleyelim, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nin yürütücü olarak yer aldığı, TÜBİTAK tarafından finanse edilen “Çay Bitkisi Gen Havuzunun Oluşturulması ve Ticarî Çay Çeşit Adaylarının Belirlenmesi” başlıklı proje, isminden de anlaşılacağı gibi çayın ticarisini, ticari olmayanını ayrıma tabi tutulmak istendiğini gösteriyor. Bu proje yukarıda vurgulamaya çalıştığımız sürecin bir parçası ve tamamlayıcısıdır.

Ancak onlar halka rağmen tüm planları yapma kudretine asla sahip olamazlar. Son olarak, ‘çay varsa umut var’ diyelim.



Bu yazı 2014 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
2323 Okunma
2246 Okunma
2245 Okunma
2237 Okunma
2181 Okunma
2167 Okunma
2157 Okunma
2154 Okunma
2152 Okunma
2150 Okunma
2147 Okunma
2140 Okunma
2133 Okunma
2125 Okunma
2115 Okunma
2100 Okunma
2091 Okunma
2072 Okunma
2063 Okunma
2038 Okunma
2025 Okunma
2024 Okunma
2018 Okunma
2008 Okunma
2003 Okunma
1994 Okunma
1987 Okunma
1971 Okunma
1923 Okunma
1911 Okunma
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 38 23 3 12 69 36 81 +33
2 Fenerbahçe 38 21 7 10 73 38 73 +35
3 Konyaspor 38 20 10 8 66 45 68 +21
4 Başakşehir FK 38 19 11 8 56 36 65 +20
5 Alanyaspor 38 19 12 7 67 58 64 +9
6 Beşiktaş 38 15 9 14 56 48 59 +8
7 Antalyaspor 38 16 11 11 54 47 59 +7
8 Fatih Karagümrük 38 16 13 9 47 52 57 -5
9 Adana Demirspor 38 15 13 10 60 47 55 +13
10 Sivasspor 38 14 12 12 52 50 54 +2
11 Kasımpaşa 38 15 15 8 67 57 53 +10
12 Hatayspor 38 15 15 8 56 60 53 -4
13 Galatasaray 38 14 14 10 51 53 52 -2
14 Kayserispor 38 12 15 11 54 61 47 -7
15 Gaziantep FK 38 12 16 10 48 56 46 -8
16 Giresunspor 38 12 17 9 41 47 45 -6
17 Çaykur Rizespor 38 10 22 6 44 71 36 -27
18 Altay 38 9 22 7 39 57 34 -18
19 Göztepe 38 7 24 7 40 77 28 -37
20 Yeni Malatyaspor 38 5 28 5 27 71 20 -44
Takım O G M B A Y P AV
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/08/2022 Trabzonspor vs Hatayspor
 13/08/2022 Kayserispor vs İstanbulspor
 13/08/2022 Adana Demirspor vs Sivasspor
 13/08/2022 Galatasaray vs Giresunspor
 14/08/2022 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 14/08/2022 Ümraniyespor vs Antalyaspor
 14/08/2022 Alanyaspor vs Beşiktaş
 15/08/2022 Konyaspor vs Başakşehir FK
 15/08/2022 Kasımpaşa vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/08/2022 Altay vs Samsunspor
 13/08/2022 Manisa FK vs Boluspor
 13/08/2022 Çaykur Rizespor vs Keçiörengücü
 13/08/2022 Eyüpspor vs Denizlispor
 13/08/2022 Gençlerbirliği vs Altınordu
 14/08/2022 Bodrumspor vs Yeni Malatyaspor
 14/08/2022 Sakaryaspor vs Göztepe
 15/08/2022 Adanaspor vs Tuzlaspor
 15/08/2022 BB Erzurumspor vs Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
resmi ilanlar

Belediye hizmetlerinden memnunmusunuz


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI